پائین بودن سطح کیفی بخش قابل توجهی از نیروی انسانی در اختیار واحدهای اجرایی، خصوصاً در مبادی تولید اطلاعات مورد نیاز سیستم حسابداری تعهدی - همچون حوزههای شهرسازی،فنی و عمرانی و خصوصاً پرسنل بخشهای اصلی امور مالی ( حسابداری، درآمد، تدارکات و ... )،از اهم موارد قابل طرح و بررسی است که تاکنون سعی شده با استفاده از آموزشهای حضوری و ارسال دستورالعملهای تدوین شده بصورت مستمر ارتقاء یابد. ولی مسلم است که در ادامه راه و به جهت حمایت و استقرار کامل رویه تعهدی، ضرورت دارد از مدیران و کارشناسان دارای تحصیلات عالیه در واحدهای اجرایی مختلف استفاده شود و به موازات آن طراحی و اجرای دورههای آموزشی، همچون گذشته ولی بصورت مدون و کاملاً برنامهریزی شده، مـدٌنظر مسئولین محترم قرار گیرد
اصلاح و شفافسازی حسابهای سنواتی
در راستای اصلاح و شفافسازی حسابهای سنواتی ، اقدامات زیرباید انجام گیرد:
1- شناسایی، ارزیابی، قیمتگذاری و ثبت دارائیهای ثابت ( اختصاصی ) .
2- شناسایی، ارزیابی، قیمتگذاری و ثبت موجودیهای جنسی .
3- شناسایی، ارزیابی، قیمتگذاری و ثبت پروژههای مشارکتی و سرمایهگذاریهای .
4- بررسی و تدقیق درآمدها و حسابها و اسناد دریافتنی ، جهت انتقال صحیح اینگونه موارد به سرفصلهای متناظر در سیستم حسابداری تعهدی .
5- بررسی و تدقیق هزینهها و حسابها و اسناد پرداختنی ، جهت انتقال صحیح اینگونه موارد به سرفصلهای متناظر در سیستم حسابداری تعهدی .
6- طراحی و نظارت بر تولید یازده نوع از اسناد مکانیزه حسابداری در سیستم مالی پام .
7- تهیه و تدوین دستورالعملهای مرتبط با نحوه ثبت تغییرات دارائیهای ثابت و موجودیهای جنسی .
8- بررسی و تعیین کلیه حسابهای دائمی استفاده شده و دارای مانده غیر صفردر روش نقدی و نهایتاً ارائه دستورالعمل مورد نیاز برای انتقال مانده اینگونه حسابها به سرفصلهای متناظر در سیستم حسابداری تعهدی .
9- جمعآوری و یکسانسازی اطلاعات مالی واحدهای اجرایی ( 33 واحد مختلف )، باتوجه به تنوع نرمافزارهای مورد استفـاده در هر یک از آنها بعنوان پیشزمینه تهیه گزارشهای تجمیعی و مقایسهای بصورت مکانیزه .
شایان توجه است که تهیه گزارشهای تجمیعی «ترازنامه»، «فرم درآمدهای وصولی»، «صورت درآمد و هزینه»، «آمار و خلاصه آمار عملکرد اعتبارات جاری و عمرانی » و ... با استفاده از اطلاعات ذکر شده در این بند و خصوصا امکان مقایسه و بررسی نحوه ثبت رویدادهای متنوع مالی در واحدهای مختلف اجرایی از اهم دستآوردهای این بخش است.
حسابداری بر مبنای نقدی چیست ؟
• در حسابداری نقدی ( Cash basis ) صـرفـاً معاملاتـی كـه در برگیرنده دریافت و پرداخت وجه نقد میباشند در دفاتر منعکس میگردند، بدون اینكه در طی دوره هیچگونه تلاشی برای ثبت صورتحسابها یا مبالغ پرداخت نشده و مطالبات یا بدهیهای شركت صورت گیرد.
• در این روش هـدف اولیه از تهیه صورتهای مالـی، ارائـه اطلاعاتی درباره دریافتها و پرداختهای وجه نقدسازمان، طی دوره مالی مورد نظر میباشد.
• این سیستم اغلب در سازمانهای دولتی و واحدهایی كه منابـع ورودی آنهـا در قالب بودجـه تخصیص یافته و عملاً تفاوتی نیز بین درآمدهای نقدی و تعهدی وجود ندارد، مورد استفاده قرار میگیرد.
حسابداری بر مبنای تعهدی چیست ؟
• در مبنای تعهدی ( Accrual Basis ) درآمدها در زمان انجام خدمات یا فروش كالا و هزینهها نیز در زمان دریافت كالا یا خدمات و ایجـاد تعهـد در حسابها منظور میشوند.
• صورتحساب عملکرد بر مبنای تعهدی، موفقیت شرکت را در عملیات خود نشان میدهد لذا سود و زیان خالص در این مبنا، نتیجه ترکیب درآمدهای کسب شده ( صرف نظر از وجوه نقد دریافتی ) و هزینههای تحمیل شـده در طی دوره مالی ( صرف نظر از وجوه نقد پرداختی ) میباشد.
• حسابداری تعهـدی اطلاعاتی در مورد دارائیها و بدهیهای یک سازمان و تغییـرات آن فراهم میآورد که با حسابداری دریافت و پرداخت وجه نقد به هیچ وجه قابل تأمین نمیباشد.
• ایـن روش تعـداد بـیشمـاری از دارائـیهـا، بدهـیهـا، معامـلات و دیگـر رویـدادهـای مـؤثـر بر آنها را مـورد شناسائی قرار میدهد. نهایت كار حسابداری تعهـدی و ثمـره غایی آن امکانپذیر ساختن « سنجش عملكـرد سازمانها، بنگـاهها و مؤسسات تجـاری است » که ایـن كـار را با شناسائی و اندازهگیری آثـار مالـی عملیات و معاملات و رویـدادهـا در دوره تحقـق آنهـا بـه انجام میرساند.
اشکالات و نارساییهای روش نقدی
• عدم امکان ارزیابی عملکرد مدیریت سازمانها .
• عدم انطباق روش مذکور با استانداردهای حسابداری .
• عدم وجــود نـظـام بودجهبندی جامع مبتنی بر فعالیتها .
• عدم امکـان ثبـت صحیح و کامل تهاترها و سرمایهگذاریهای غیر نقدی .
• عدم رعایت اصــل تطابق در آمد و هرینه و عدم ثبت کامل مطالبات و تعهدات .
• عدم وجـود ارتباط منطقی بین منافع حاصل از بکارگیری داراییها و فعالیتهای انجام شده با هزینهها .
• طبقهبندی سود سهام دریافتی از محل سرمایهگذاریها به عنوان جریانات نقدی حاصل از فعالیتهای عملیاتی .
• طبقـهبنـدی برخی از دریافتها و پرداختهای خـاص، براساس نوع رویـداد واقـع شـده به عوض ماهیت دریافـت و پرداخـت انجـام شـده .
• اشکالات ساختار سازمانی و عدم وجود یکپارچگی در وظایف واحدهای متنوع مالی، اعم از سیستمهای اجرایـی، کنترلی، حسابرسی و بودجـهریـزی .
• عدم هوشمندی سیستم مالی و در نتیحه عدم امکان اعمال مدیریت نقدینگی و مدیریت هزینه .
• ( این امر بکارگیری بهینـه منابع درخدمت رسانی موثرتر به شهروندان را با مانـع جـدی مواجه می نماید. )
• ممانعت از استقرار سیستم کنترل داخلی مناسب و عدم امکان انعکاس واقعی وضعیت مالی و نتایـج عملکـرد شهرداری، بدلیل عدم انعکاس بخش عمدهای از داراییها و بدهیها تا زمان دریافت یا پرداختهای نقدی در دفاتر و گزارشها .
مزایای مبنای تعهدی
• دستیابی سریع به اطلاعات جامع، کامل و دقیق از وضع موجود سازمان .
• امـکـان تشخیـص لــزوم خـرج کـرد، بـراسـاس اطلاعـات صحیـح از منابـع و نیازهـا .
• مشخص شدن میـزان درآمدهـای وصـول نشده هر دوره مالی و امکان برنامهریزی برای وصول آنها .
• دسترسی به اطلاعات دقیقتـر و کاملتـر از درآمدها و هزینههای هر دوره ( اعم از نقدی و غیر نقدی ) .
• امکان ایجاد ارتباط بین هزینهها و عملکرد آنها و در نتیجه ایجاد زمینـه برای ورود به بحـث بودجه عملیاتی .
• امکان تعیین نقطـه سر به سر درآمد و هزینه در هر دوره، با مقایسه درآمدها و هزینههای هـر دوره و نتایـج حاصل از تهاتـر آنها .
• امکان محاسبه و ثبت استهلاکات به عنوان هزینههای دوره .
• دسترسی به اطلاعات لازم جهت برنامهریزی و اعمال کنترلهای مدیریتی .
• امکان تعیین قیمت تمام شده هر پروژه با استفاده از اطلاعات سیستم حسابداری .
• امکان سنجش دقیقتـر تناسب واحدهای پشتیبانی با واحدهای عملیاتی و تعیین تناسب لازم بین آنها و همچنین ارزیابی سنواتی آنها .
• امکان سنجش مسئولیتپذیری مسئولین و مدیران سازمانها و ارزیابی عملکرد ایشان در پایان هر دوره و در سطوح مختلف سازمانی .
• اطلاع از میزان و ارزش موجودیها و داراییهای در اختیار سازمان با ثبت و ضبط موجودیهای جنسی و دارایــیهای ثابـت از قبـیـل امـوال، ماشیـن آلات و تجهیــزات در سیستم حسابداری .
• امکـان ارزیـابـی و انعکـاس کلیـه دارائـیهـای تحصـیـل شـده اعـم از خـریـد یا واگـذاری بابـت سایر حقوق سازمان، براساس مبانی مربوطه .
• امکان مقایسه وضع موجود با وضع مطلوب و تناسـب آن با مأموریتهـای سـازمان از نظر منابع، داراییها و خدمات ارائه شده .
• اطلاعات و گزارشهای مالی صحیح تر و دقیقتری را جهت برنامهریزی و تصمیمگیری و دیگر عملیات اجرایی در اختیار مدیران قرار میدهد .
• در مؤسسات انتفاعی وابسته به دولـت، تعیین درآمدهـا و هزینـههای واقعی متعلق بـه دوره مالی و بکارگیری نتیجه صحیـح فعالیتهای مالـی و وضـع مالـی واقعـی در پایـان سال، تنهـا بـا بـه کارگیری مبنای تعهدی امکانپذیر است .
ارجحیتهای روش حسابداری تعهدی بر روش نقدی
• قابلیـت اعتمـاد مطلوبتـر اطلاعات .
• برخـورداری از كارآیـی و كیفیت مناسبتـر و قابلیـت فهـم بهتـر .
• انعکاس اطلاعات مرتبط و مناسبتـر برای تصمیمگیـریهای زمانـی .
• صورتهای مالی تهیه شده قابلیـت مقایسـه بهتـری دارد و اطلاعات آن به حـدی شفاف است كه تصمیمگیـری را برای کلـیـه مسئولین و خصوصاً دست اندركاران امور مالی و حسابداری سازمان روشنتـر و شفافتـر مینماید .
• كارآیی بیشتر عناصر حسابداری در صورتهای مالی تهیه شده .
• قابلیت مقایسه بهتر صورتهای مالی تهیه شده
برچسبها: حسابداری , حسابداری دولتی